In Nederland kennen we de mogelijkheid van renteaftrek op geldleningen die zijn aangegaan 'ter verwerving, onderhoud en/of verbetering' van de eigen woning, die men zelf als hoofdverblijf aanhoudt. Als u dus een woning koopt en u gaat hier zelf in wonen, dan komt u in principe in aanmerking voor rente-aftrek. Hypotheekrenteaftrek is in Nederland een voordeel in de belasting voor bezitters van een eigen woning. In de Wet op de inkomstenbelasting 2001 wordt geregeld dat betaalde rente over de hypotheek van de eigen woning kan worden afgetrokken van het belastbaar inkomen in de inkomstenbelasting in Box 1. De regeling bestaat in gewijzigde vorm al sinds 1914. De aftrek is ten hoogste voor 30 jaar van kracht, een beperking die in 2001 werd aangebracht.

Dat wil niet zeggen dat dit altijd het geval is. Zo is er één en ander veranderd met betrekking tot de overwaarde van uw woning. Deze verandering is vastgelegd in de Bijleenregeling.

Wat betekent de Bijleenregeling voor u?
Sinds 1 januari 2004 kennen we de bijleenregeling in Nederland. Deze regeling is in het leven geroepen om de fiscale ongelijkheid weg te nemen tussen mensen die verhuisden en mensen die bleven wonen in hun huis. Door de overwaarde van de oude woning te incasseren en de nieuwe woning volledig te financieren met een nieuwe hypotheek, konden deze mensen het fiscale voordeel optimaliseren. Dat is sinds 2004 niet meer mogelijk door de bijleenregeling. Deze bijleenregeling houdt in dat uw (hypotheek)renteaftrek mogelijk beperkt is als u een nieuwe eigen woning kocht en u oude woning overwaarde had. Met het Rekenprogramma Bijleenregeling van de Belastingdienst kunt u de (eventuele) fiscale gevolgen van de bijleenregeling berekenen.

Voorbeeld oude situatie
Stel u hebt een woning van € 300.000. Hierop rust een hypotheek van € 100.000. U verkoopt dit huis en koopt een nieuw huis terug voor € 600.000. U leent het hele bedrag en belegt € 200.000. In de oude situatie kon u over het hele bedrag van € 600.000 aftrek genieten. Stel, uw buurman heeft een woning van € 300.000 met een hypotheek van € 100.000. Hij trekt zijn hypotheek op het huis op tot € 300.000 en gaat ook € 200.000 beleggen. Voor hem was alleen de hypotheek van tot € 100.000 fiscaal aftrekbaar. Deze ongelijkheid was de overheid een doorn in het oog.

Voorbeeld huidige situatie
Stel, u verkoopt nu uw woning voor € 300.000. U hebt een hypotheek van € 100.000. De overwaarde bedraagt dus nog steeds € 200.000.U koopt een nieuwe woning van € 600.000, inclusief aankoopkosten. Het verschil tussen aankoop nieuwe woning en verkoop oude woning is € 300.000. Dit bedrag mag u maximaal bijlenen om te kunnen genieten van volledige rente-aftrek. Dus, tezamen met de al bestaande hypotheek, betekent dit een maximale hypotheek van € 400.000 waarover rente-aftrek wordt toegestaan. Wilt u méér lenen en de bank wilt dat ook, dan zou u de hypotheek kunnen optrekken, alleen is dan over het bedrag boven € 400.000 geen rente-aftrek meer mogelijk. Hoe zit dat in de nieuwe situatie voor uw buurman? Hij krijgt ook over het verschil tussen € 300.000 en de hypotheek van € 100.000 geen aftrek, net als u.

Aanbevolen websites
- De Belastingdienst over hypotheekrenteaftrek (www.belastingdienst.nl)
- Vereniging Eigen Huis over de hypotheekrenteaftrek (www.eigenhuis.nl)
- Dossier over de hypotheekrenteaftrek op Elsevier (www.elsevier.nl)
- Dossier over de hypotheekrenteatrek van de Hypotheker (www.hypotheker.nl)

Datum eerste publicatie: 29 oktober 2007